Port Nolloth-haweplan baan nuwe koers vir N-Kaapse kus

GEMSBOK-PORT NOLLOTH: ‘n Driefase-plan vir Port Nolloth se hawe beoog om dit te transformeer van ‘n veiliger, meer funksionele basis vir vissers na ‘n gemengde kusgebied wat akwakultuur, toerisme, nywerheid en ander maritieme besighede ondersteun.

Die plan sal binnekort nog ‘n stap vorentoe neem wanneer die nasionale Departement van Openbare Werke en Infrastruktuur formeel ‘n ruimtelike en ekonomiese ontwikkelingsraamwerk aan die Noord-Kaap oorhandig. Adjunkminister van Openbare Werke en Infrastruktuur, Sihle Zikalala en Noord-Kaapse LUR vir Paaie en Openbare Werke, Bentley Vass, sal na verwagting ‘n toesigbesoek aan die Port Nolloth- en Hondeklipbaai-hawens lei.

Die besoek sal nasionale, provinsiale en plaaslike regeringsverteenwoordigers toelaat om toestande by die terreine te beoordeel en te oorweeg hoe die twee voorgestelde ontwikkelings deel kan vorm van ‘n kus-ekonomiese korridor. Die raamwerk bied ‘n padkaart om beide projekte deur verdere beplanning en na moontlike implementering te neem.

Veiliger fasiliteite vir vissers - Die eerste fase van die Port Nolloth-ontwikkeling is daarop gemik om ‘n veiliger visvang- omgewing te skep en die basiese mariene en landkant-infrastruktuur te vestig wat nodig is vir funksionele visvangbedrywighede.

Voorstelle sluit in glybaan- en steigerinfrastruktuur, kuslynbeskerming, voetgangertoegang, hawe-ondersteuningsfasiliteite en toegewyde areas vir die skoonmaak van vis. Ablusiegeriewe, hawe-administrasiekantore, bootberging, parkering en verbeterde toegang en sirkulasie rondom die hawe word ook in die vooruitsig gestel. Sekuriteit sal versterk word om bote, toerusting en ander hawebates te beskerm.

Die tweede fase sal fokus op visvangverbetering en die versterking van die plaaslike waardeketting. Dit kan fasiliteite insluit wat meer visvangverwante aktiwiteite, verwerking en ander vorme van verbetering plaaslik toelaat in plaas daarvan dat vangste die gebied verlaat sonder om hul volle potensiële ekonomiese waarde te skep. Die laaste en mees ambisieuse fase stel ‘n gemengde-gebruik en industriële gebied voor wat visvang, akwakultuur, pakhuisdienste, toerisme en kommersiële aktiwiteite akkommodeer.

Bestaande historiese hawebates kan ook hergebruik word, hoewel die finale mengsel sal afhang van uitvoerbaarheidsondersoeke en werklike markvraag. Die regering glo dat die ontwikkelings in Port Nolloth en Hondeklipbaai ‘n breër Noord-Kaapse kuskorridor, gebou rondom vissery, akwakultuur, toerisme en verwante maritieme nywerhede, kan anker.

‘n Langtermynonderneming - ‘n Parlementêre antwoord wat in September 2025 gepubliseer is, het beraam dat die implementering van die aanbevelings van die Port Nolloth-raamwerk ongeveer R551 miljoen sou kos.

Daardie antwoord het ‘n lang ontwikkelingsprogram uiteengesit, beginnende met ‘n driejaar-voor-implementeringsfase. Die eerste ontwikkelingsfase is voorlopig in jare vier en vyf geplaas, die tweede in jare ses tot nege, en die finale fase vanaf jaar 10. Die finansiële jaar 2025/26 is as die eerste jaar van die program gelys. Die tydskedule bevestig dat die volledige hawevisie ‘n langtermynonderneming is eerder as ‘n dreigende bouprojek.

Tydens ‘n parlementêre komitee-inligtingsessie in Maart het die departement beperkte kapitaalbefondsing geïdentifiseer as een van die hoofhindernisse waarmee die nasionale kleinhaweprogram te kampe het. Amptenare het aangedui dat die onmiddellike fokus was op die verkryging van die geld wat nodig is om die voltooide raamwerke te begin implementeer.

Daar word verwag dat Dinsdag se oorhandiging die koördinering tussen die drie regeringsfere sal verbeter en ‘n duideliker roete vir die bevordering van die Port Nolloth- en Hondeklipbaai-projekte sal vestig. Dit behoort ook ‘n geleentheid te bied om die befondsingsreëlings, verwagte tydlyne en tasbare voordele vir plaaslike vissers, besighede en kusgemeenskappe te verduidelik.

Die Port Nolloth-kleinhawe-ontwikkeling is apart van die voorgestelde Boegoebaai-diepwater-kommersiële hawe- en spoorwegprojek, hoewel beide deel vorm van breër planne om ekonomiese geleenthede langs die Noord-Kaapse kus te ontsluit.

Jy kan elke Vrydag jou gratis Gemsbok op WhatsApp kry! Volg die skakel - https://whatsapp.com/channel/0029VbCfMcCLtOj9eXoohS29